polymer plastic-10-20-rupee : RBIಯಿಂದ ಮಹತ್ವದ ನಿರ್ಧಾರ, ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ 10 ಮತ್ತು 20 ರೂ. ಪಾಲಿಮರ್ (ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್) ನೋಟುಗಳು? ನಕಲಿ ನೋಟುಗಳಿಗೆ ಬ್ರೇಕ್ ಹಾಕಲು ಹೊಸ ಯೋಜನೆ

polymer plastic-10-20-rupee : ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ನೋಟುಗಳ ಯುಗ ಆರಂಭವಾಗಲಿದೆಯೇ? RBIಯ ಹೊಸ ಹೆಜ್ಜೆಯಿಂದ ನಕಲಿ ನೋಟು ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಪರಿಹಾರ

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನಕಲಿ ನೋಟುಗಳ ಹಾವಳಿ, ನೋಟುಗಳ ಶೀಘ್ರ ಹಾಳಾಗುವಿಕೆ ಹಾಗೂ ಮುದ್ರಣ ವೆಚ್ಚದ ಏರಿಕೆ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ (RBI) ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಮುಖ ಚಿಂತೆಯ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ. ಈ ಸವಾಲುಗಳಿಗೆ ದೀರ್ಘಕಾಲಿಕ ಪರಿಹಾರ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಪಾಲಿಮರ್ ಅಥವಾ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಮತ್ತೆ ಚರ್ಚೆಗೆ ಬಂದಿದೆ.

ವಿವಿಧ ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಆರಂಭಿಕ ಹಂತದಲ್ಲಿ ₹10 ಮತ್ತು ₹20 ಮುಖಬೆಲೆಯ ಪಾಲಿಮರ್ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವ ಕುರಿತು ಪರಿಶೀಲನೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಪಾಲಿಮರ್ ನೋಟುಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಾಗದದ ನೋಟುಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬಾಳಿಕೆ ಬರುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ನಕಲಿ ಮಾಡುವುದು ಕಷ್ಟವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಅನೇಕ ದೇಶಗಳು ಈಗಾಗಲೇ ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ.

ಪಾಲಿಮರ್ ನೋಟು ಎಂದರೇನು?

ಪಾಲಿಮರ್ ನೋಟುಗಳು ವಿಶೇಷ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಆಧಾರಿತ ವಸ್ತುವಿನಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾದ ಕರೆನ್ಸಿ ನೋಟುಗಳಾಗಿವೆ. ಇವು ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಾಗದದ ನೋಟುಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬಲಿಷ್ಠ, ನೀರು ನಿರೋಧಕ ಹಾಗೂ ಹೆಚ್ಚು ದಿನಗಳವರೆಗೆ ಬಳಸಲು ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿರುತ್ತವೆ.

ಈ ನೋಟುಗಳು ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್‌ನಂತೆ ಕಂಡರೂ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಕಾರ್ಡ್‌ಗಳಷ್ಟು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಅವು ಮೃದುವಾಗಿದ್ದು ಸುಲಭವಾಗಿ ಮಡಚಬಹುದಾಗಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಪರ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಇಡುವುದು, ಕೈಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುವುದು ಅಥವಾ ಬ್ಯಾಂಕ್ ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುವುದು ಸುಲಭ.

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪಾಲಿಮರ್ ನೋಟುಗಳ ಅಗತ್ಯ ಏಕೆ?

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿದಿನ ಕೋಟ್ಯಂತರ ನೋಟುಗಳು ಕೈ ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತವೆ. ಸಣ್ಣ ಮುಖಬೆಲೆಯ ನೋಟುಗಳು ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಹಾಳಾಗುತ್ತವೆ. ಮಳೆ, ಧೂಳು, ಬೆವರು ಹಾಗೂ ನಿರಂತರ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಅವು ಬೇಗ ಕೊಳೆಯುತ್ತವೆ.

ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ RBIಗೆ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಕೋಟ್ಯಂತರ ಹಳೆಯ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಹೊಸ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಮುದ್ರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ವೆಚ್ಚಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.

ಪಾಲಿಮರ್ ನೋಟುಗಳು ಈ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಉತ್ತಮ ಪರಿಹಾರವಾಗಬಹುದು ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ತಜ್ಞರದ್ದು.

ಮೊದಲ ಹಂತದಲ್ಲಿ ₹10 ಮತ್ತು ₹20 ನೋಟುಗಳೇ ಏಕೆ?

₹10 ಮತ್ತು ₹20 ಮುಖಬೆಲೆಯ ನೋಟುಗಳು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಬಳಕೆಯಾಗುವ ನೋಟುಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ.

• ದಿನನಿತ್ಯದ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕ ಬಳಕೆ
• ಹೆಚ್ಚು ಬಾರಿ ಕೈ ಬದಲಾವಣೆ
• ಬೇಗ ಹಾಳಾಗುವ ಸ್ವಭಾವ
• ನಿರಂತರ ಮರುಮುದ್ರಣದ ಅಗತ್ಯ

ಈ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಆರಂಭಿಕ ಪ್ರಯೋಗಕ್ಕಾಗಿ ಈ ಮುಖಬೆಲೆಯ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚೆ ನಡೆದಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಗಳು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ.

ನಕಲಿ ನೋಟುಗಳ ವಿರುದ್ಧ ದೊಡ್ಡ ಅಸ್ತ್ರ

ಪಾಲಿಮರ್ ನೋಟುಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಯೋಜನವೆಂದರೆ ಅವುಗಳನ್ನು ನಕಲಿ ಮಾಡುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಕಷ್ಟ.

ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಳಗಿನ ಭದ್ರತಾ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.

• ಪಾರದರ್ಶಕ ಕಿಟಕಿ (Transparent Window)
• ಮೈಕ್ರೋ ಪ್ರಿಂಟಿಂಗ್
• ಮೈಕ್ರೋ-ಆಪ್ಟಿಕ್ ಹೊಲೊಗ್ರಾಂ
• ಬಣ್ಣ ಬದಲಿಸುವ ವಿಶೇಷ ಶಾಯಿ
• ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಭದ್ರತಾ ಗುರುತುಗಳು
• ಯಂತ್ರಗಳಿಂದ ಸುಲಭವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಬಹುದಾದ ಸುರಕ್ಷತಾ ಲಕ್ಷಣಗಳು

ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಿಂದ ನಕಲಿ ನೋಟು ತಯಾರಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗಬಹುದು.

ನಾಲ್ಕು ಹಂತದ ಪರಿಶೀಲನೆ

ಪಾಲಿಮರ್ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವ ಮೊದಲು ವಿವಿಧ ಅಂಶಗಳ ಸಮಗ್ರ ಪರಿಶೀಲನೆ ಅಗತ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.

ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದವು:

• ಭಾರತದ ವಿವಿಧ ಹವಾಮಾನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಾಳಿಕೆ
• ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಬಳಕೆಯ ಅನುಕೂಲತೆ
• ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಹಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ
• ಎಟಿಎಂ ಯಂತ್ರಗಳ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ
• ಕರೆನ್ಸಿ ಎಣಿಕೆ ಯಂತ್ರಗಳ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆ
• ಉತ್ಪಾದನಾ ವೆಚ್ಚ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಉಳಿತಾಯ

ಈ ಎಲ್ಲ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ ನಂತರವೇ ಯಾವುದೇ ಅಂತಿಮ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.

ATMಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವುದೇ?

ಪಾಲಿಮರ್ ನೋಟುಗಳ ಪರಿಚಯದ ಪ್ರಮುಖ ಸವಾಲು ATM ಯಂತ್ರಗಳ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ.

ದೇಶದ ಲಕ್ಷಾಂತರ ATM ಯಂತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಸ ನೋಟುಗಳಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ನವೀಕರಿಸಬೇಕಾಗಬಹುದು.

ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳ ಕರೆನ್ಸಿ ಎಣಿಕೆ ಯಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅಗತ್ಯ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕಾಗಬಹುದು.

ಉತ್ಪಾದನಾ ವೆಚ್ಚ ಹೇಗಿರುತ್ತದೆ?

ಪಾಲಿಮರ್ ನೋಟಿನ ಆರಂಭಿಕ ಉತ್ಪಾದನಾ ವೆಚ್ಚ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಾಗದದ ನೋಟಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿರಬಹುದು.

ಆದರೆ ಅವು ಹೆಚ್ಚು ವರ್ಷ ಬಾಳಿಕೆ ಬರುವುದರಿಂದ ಮರುಮುದ್ರಣದ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

ದೀರ್ಘಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು RBIಗೆ ಮುದ್ರಣ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಉಳಿತಾಯವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.

ಹಳೆಯ ಪ್ರಯೋಗ

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪಾಲಿಮರ್ ನೋಟುಗಳ ಕಲ್ಪನೆ ಹೊಸದಲ್ಲ.

2012ರಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರು, ಜೈಪುರ, ಭುವನೇಶ್ವರ ಮತ್ತು ಶಿಮ್ಲಾ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ₹10 ಮುಖಬೆಲೆಯ ಪಾಲಿಮರ್ ನೋಟುಗಳ ಸೀಮಿತ ಪರೀಕ್ಷೆ ನಡೆಸುವ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಗೆ ಅನುಮೋದನೆ ದೊರೆತಿತ್ತು.

ಆದರೆ ವಿವಿಧ ತಾಂತ್ರಿಕ ಹಾಗೂ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಯೋಜನೆ ಮುಂದುವರಿಯಲಿಲ್ಲ.

ಯಾವ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಕೆ?

ಪ್ರಪಂಚದ ಅನೇಕ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಈಗಾಗಲೇ ಪಾಲಿಮರ್ ಕರೆನ್ಸಿಯನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಿವೆ.

ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ:

• ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ
• ಕೆನಡಾ
• ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್
• ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್
• ರೊಮೇನಿಯಾ
• ವಿಯೆಟ್ನಾಂ
• ಬ್ರೂನೈ
• ಸಿಂಗಾಪುರ
• ಮಲೇಷ್ಯಾದ ಕೆಲವು ಮುಖಬೆಲೆಯ ನೋಟುಗಳು

ಈ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಲಿಮರ್ ಕರೆನ್ಸಿಯು ಉತ್ತಮ ಫಲಿತಾಂಶ ನೀಡಿದೆ.

ಪರಿಸರಕ್ಕೂ ಅನುಕೂಲ

ಹೆಚ್ಚು ವರ್ಷ ಬಾಳಿಕೆ ಬರುವುದರಿಂದ ಹೊಸ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

ಇದರಿಂದ

• ಕಚ್ಚಾ ವಸ್ತುಗಳ ಬಳಕೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ
• ಸಾಗಣೆ ವೆಚ್ಚ ಇಳಿಯುತ್ತದೆ
• ಹಳೆಯ ನೋಟುಗಳ ವಿಲೇವಾರಿ ಪ್ರಮಾಣ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ
• ದೀರ್ಘಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪರಿಸರದ ಮೇಲಿನ ಒತ್ತಡವೂ ಇಳಿಯಬಹುದು

ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರಿಗೆ ಏನು ಬದಲಾವಣೆ?

ಹೊಸ ಪಾಲಿಮರ್ ನೋಟುಗಳು ಬಂದರೂ ಮುಖಬೆಲೆ ಬದಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

₹10 ಮತ್ತು ₹20 ನೋಟುಗಳ ಮೌಲ್ಯ ಅದೇ ಇರುತ್ತದೆ.

ಬದಲಾವಣೆಯಾಗುವುದು ಕೇವಲ ನೋಟಿನ ತಯಾರಿಕಾ ವಸ್ತು ಹಾಗೂ ಭದ್ರತಾ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮಾತ್ರ.

ಹಳೆಯ ಕಾಗದದ ನೋಟುಗಳು ಅಮಾನ್ಯವಾಗುತ್ತವೆಯೇ?

ಇಲ್ಲ.

ಹೊಸ ಪಾಲಿಮರ್ ನೋಟುಗಳು ಬಿಡುಗಡೆಯಾದರೂ ಈಗಾಗಲೇ ಚಲಾವಣೆಯಲ್ಲಿರುವ ಕಾಗದದ ನೋಟುಗಳನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ಅಮಾನ್ಯಗೊಳಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇಲ್ಲ.

ಎರಡೂ ನೋಟುಗಳು ಕೆಲವು ಕಾಲ ಸಮಾನಾಂತರವಾಗಿ ಚಲಾವಣೆಯಲ್ಲಿರಬಹುದು.

ಜನರು ಏನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು?

ಯಾವುದೇ ಹೊಸ ನೋಟು ಬಿಡುಗಡೆಯಾದಾಗ ಅದರ ಭದ್ರತಾ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು RBI ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತದೆ.

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ನಿಜವಾದ ನೋಟನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಮುಖ್ಯ.

ಮುದ್ರಣ ವೆಚ್ಚ ಏರಿಕೆ

RBI ವಾರ್ಷಿಕ ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಕಳೆದ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಕರೆನ್ಸಿ ಮುದ್ರಣ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಏರಿಕೆ ದಾಖಲಾಗಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಹೊಸ ನೋಟುಗಳ ಬೇಡಿಕೆ ಹಾಗೂ ಹಾಳಾದ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವ ಅಗತ್ಯದಿಂದ ವೆಚ್ಚ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಕೋಟ್ಯಂತರ ಹಳೆಯ, ಹರಿದ ಹಾಗೂ ಕೊಳಕಾದ ನೋಟುಗಳನ್ನು ವಿಲೇವಾರಿ ಮಾಡಿ ಹೊಸ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಮುದ್ರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಬಾಳಿಕೆ ಬರುವ ಕರೆನ್ಸಿಯ ಕುರಿತು ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸುವುದು ಸಹಜ ಕ್ರಮವಾಗಿದೆ.

ಭವಿಷ್ಯದ ದಿಕ್ಕು

ಪಾಲಿಮರ್ ನೋಟುಗಳ ಕುರಿತು ಅಂತಿಮ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು RBI ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವೇ ಪ್ರಕಟಿಸಬೇಕಿದೆ. ಎಲ್ಲಾ ತಾಂತ್ರಿಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು, ವೆಚ್ಚದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಹಾಗೂ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಬಳಕೆಯ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿದ ನಂತರವೇ ಅಧಿಕೃತ ಘೋಷಣೆ ಹೊರಬರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.

ಅದರವರೆಗೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಹರಿದಾಡುವ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ನಂಬದೆ, RBIಯ ಅಧಿಕೃತ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸುವುದು ಸೂಕ್ತ.

ಸಮಾರೋಪ

ಪಾಲಿಮರ್ ಅಥವಾ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ನೋಟುಗಳ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಭಾರತದ ಕರೆನ್ಸಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಬದಲಾವಣೆಯಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ನಕಲಿ ನೋಟುಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣ, ಹೆಚ್ಚು ಬಾಳಿಕೆ, ಉತ್ತಮ ಭದ್ರತಾ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು ಹಾಗೂ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಣ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಪ್ರಮುಖ ಬಲವಾಗಿದೆ.

ಆದಾಗ್ಯೂ, ₹10 ಮತ್ತು ₹20 ಪಾಲಿಮರ್ ನೋಟುಗಳು ಯಾವಾಗ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುತ್ತವೆ ಎಂಬ ಕುರಿತು ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಇನ್ನೂ ಅಧಿಕೃತ ದಿನಾಂಕ ಅಥವಾ ಅಂತಿಮ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ ಈ ವಿಷಯವನ್ನು “RBI ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯ ಯೋಜನೆ” ಎಂಬ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ನೋಡುವುದು ಸೂಕ್ತ. ಅಧಿಕೃತ ಪ್ರಕಟಣೆ ಹೊರಬಂದ ನಂತರವೇ ಅದರ ವಿನ್ಯಾಸ, ಬಿಡುಗಡೆ ದಿನಾಂಕ ಹಾಗೂ ಚಲಾವಣೆಯ ವಿವರಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಲಿವೆ.