gujarat drought declaration : ಗುಜರಾತ್‌ನಲ್ಲಿ ಬರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ: ಖಾರಿಫ್ ಹಂಗಾಮಿನ ಬಳಿಕ ಸಮೀಕ್ಷೆ, ನಂತರ ಬರ ಘೋಷಣೆ ಕುರಿತು ನಿರ್ಧಾರ

gujarat drought declaration : ಗುಜರಾತ್‌ನಲ್ಲಿ ಬರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ: ಸರ್ಕಾರದ ಮಹತ್ವದ ನಿರ್ಧಾರ

ಗುಜರಾತ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಳೆಯ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿದ ಬರದ ಆತಂಕ

ಗುಜರಾತ್‌ನಲ್ಲಿ ಈ ವರ್ಷದ ಮುಂಗಾರು ಮಳೆಯ ವಿತರಣೆ ಸಮಾನವಾಗಿಲ್ಲ. ರಾಜ್ಯದ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಮಳೆಯಾಗಿದ್ದರೆ, ಸೌರಾಷ್ಟ್ರ, ಕಚ್ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಗುಜರಾತ್‌ನ ಹಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮಳೆಯ ಕೊರತೆ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ದೀರ್ಘಕಾಲ ಮಳೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು, ನಿಂತಿರುವ ಬೆಳೆಗಳು, ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ಹಾಗೂ ಪಶುಗಳಿಗೆ ಮೇವು ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ವಿಚಾರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಆತಂಕ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಬರ ಘೋಷಣೆ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂಬ ಬೇಡಿಕೆಗಳು ಕೇಳಿಬಂದಿವೆ. ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ಶಾಸಕರು ಮಳೆಯ ಕೊರತೆಯಿಂದ ತೊಂದರೆಗೊಳಗಾಗಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರ ತಕ್ಷಣ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು ವಿಧಾನಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಒತ್ತಾಯಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಆದರೆ ಗುಜರಾತ್ ಸರ್ಕಾರವು ಕೇವಲ ಮಳೆಯ ಪ್ರಮಾಣ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಒಂದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಬರ ಘೋಷಣೆ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ. ಖಾರಿಫ್ ಹಂಗಾಮಿನ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಮಗ್ರ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಮೀಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಬೆಳೆ ಹಾನಿಯ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ನಡೆಸಿದ ನಂತರವೇ ಬರ ಘೋಷಣೆ ಕುರಿತು ಅಂತಿಮ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗುವುದು ಎಂದು ಸರ್ಕಾರ ತಿಳಿಸಿದೆ.

ಸದ್ಯ ಗುಜರಾತ್‌ನಲ್ಲಿ ಬರ ಘೋಷಣೆಯಾಗಿದೆಯೇ?

ಇದು ಈ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿದೆ.

ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಗುಜರಾತ್ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಬರಪೀಡಿತ ರಾಜ್ಯ ಅಥವಾ ಬರಪೀಡಿತ ಪ್ರದೇಶ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ.

ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಳೆಯ ಕೊರತೆ ಇರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಕುರಿತು ಸರ್ಕಾರ ಮಾಹಿತಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತಿದೆ. ಖಾರಿಫ್ ಹಂಗಾಮಿನ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ, ಬೆಳೆಗಳಿಗೆ ಉಂಟಾಗಿರುವ ನಷ್ಟ, ಮಣ್ಣಿನ ತೇವಾಂಶ, ನೀರಿನ ಲಭ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಸೂಚಕಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಗುಜರಾತ್ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಕಾರ, ಬರ ಘೋಷಣೆ ಎನ್ನುವುದು ಕೇವಲ ಮಳೆಯ ಪ್ರಮಾಣದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದಿಂದ ನಿರ್ಧರಿಸುವ ವಿಷಯವಲ್ಲ. ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ Drought Management Manual 2016, 2020ರಲ್ಲಿ ನವೀಕರಿಸಲಾದ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಹಲವು ಅಂಶಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ ನಂತರವೇ ಅಂತಿಮ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕು.

ಗುಜರಾತ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಳೆಯ ಪ್ರಮಾಣ ಎಷ್ಟಿದೆ?

ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ವಿಧಾನಸಭೆಯಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 3, 2026ರವರೆಗೆ ಗುಜರಾತ್‌ನಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ಸರಾಸರಿ ಋತುಮಾನದ ಮಳೆಯ ಪ್ರಮಾಣ 75.43 ಶೇಕಡಾ, ಅಂದರೆ ಸುಮಾರು 685.53 ಮಿಲಿಮೀಟರ್ ಆಗಿತ್ತು.

ಆದರೆ ರಾಜ್ಯದ ಎಲ್ಲ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲೂ ಮಳೆಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಒಂದೇ ರೀತಿಯಾಗಿಲ್ಲ.

ದಕ್ಷಿಣ ಗುಜರಾತ್‌ನಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿ ಮಳೆಯ ಪ್ರಮಾಣ 103.91 ಶೇಕಡಾ ಇದ್ದರೆ, ಕೆಲವು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಳೆಯ ಕೊರತೆ ತೀವ್ರವಾಗಿದೆ.

ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ:

• ದೇವಭೂಮಿ ದ್ವಾರಕಾ: 6.41 ಶೇಕಡಾ
• ಪೋರಬಂದರ್: 19.12 ಶೇಕಡಾ
• ಜಾಮ್‌ನಗರ: 28.88 ಶೇಕಡಾ
• ಕಚ್: 29.29 ಶೇಕಡಾ

ಈ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ಗುಜರಾತ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಳೆಯ ವಿತರಣೆ ಎಷ್ಟು ಅಸಮಾನವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ.

ಇದೇ ವೇಳೆ, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 10ರವರೆಗಿನ ಮತ್ತೊಂದು ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಗುಜರಾತ್ ರಾಜ್ಯವು ಸಾಮಾನ್ಯ 643.7 ಮಿಲಿಮೀಟರ್ ಮಳೆಯ ಎದುರು 516.9 ಮಿಲಿಮೀಟರ್ ಮಳೆ ಪಡೆದಿದ್ದು, ಒಟ್ಟಾರೆ ಸುಮಾರು 20 ಶೇಕಡಾ ಕೊರತೆ ದಾಖಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸೌರಾಷ್ಟ್ರ ಮತ್ತು ಕಚ್ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕೊರತೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿದ್ದು, ಸುಮಾರು 39 ಶೇಕಡಾ ಎಂದು ವರದಿ ತಿಳಿಸಿದೆ.

ಎಲ್ಲ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲೂ ಬರದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಒಂದೇ ಆಗಿಲ್ಲ

ಗುಜರಾತ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಳೆಯ ಕೊರತೆ ಇದ್ದರೂ, ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಜಿಲ್ಲೆಗೂ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಇದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

ದಕ್ಷಿಣ ಗುಜರಾತ್‌ನ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಳೆಯಾಗಿದ್ದರೆ, ಕಚ್ ಮತ್ತು ಸೌರಾಷ್ಟ್ರದ ಹಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಮಳೆಯ ಕೊರತೆ ತೀವ್ರವಾಗಿದೆ.

ಇದರಿಂದ ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಬರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಎಂದು ಘೋಷಿಸುವ ಮೊದಲು ಪ್ರದೇಶವಾರು ಪರಿಶೀಲನೆ ಅಗತ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.

ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಸರ್ಕಾರ ಖಾರಿಫ್ ಹಂಗಾಮಿನ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಮೀಕ್ಷೆ ನಡೆಸಲು ಮುಂದಾಗಿದೆ. ಯಾವ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಮಳೆಯಾಗಿದೆ, ಎಷ್ಟು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬಿತ್ತನೆ ನಡೆದಿದೆ, ಬೆಳೆಗಳ ಸ್ಥಿತಿ ಹೇಗಿದೆ ಮತ್ತು ಮಳೆಯ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಬೆಳೆಗಳಿಗೆ ಎಷ್ಟು ಹಾನಿಯಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು ಪ್ರಮುಖವಾಗಲಿದೆ.

ಖಾರಿಫ್ ಹಂಗಾಮಿನ ನಂತರ ಸಮೀಕ್ಷೆ ಏಕೆ?

ಬರ ಘೋಷಣೆ ಮಾಡುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಮಳೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಅಂಶವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಬರ ನಿರ್ವಹಣಾ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಮಳೆ, ಬೆಳೆ ಬಿತ್ತನೆ ಪ್ರದೇಶ, ಸಸ್ಯಾವರಣದ ಸ್ಥಿತಿ, ಮಣ್ಣಿನ ತೇವಾಂಶ, ಭೂಗರ್ಭಜಲ ಮಟ್ಟ ಮತ್ತು ಬೆಳೆ ಹಾನಿಯಂತಹ ಹಲವು ಅಂಶಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಕಾರ, ಸಂಬಂಧಿತ ಸೂಚಕಗಳು ಬರದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸಿದ ನಂತರ ಪೀಡಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಭೌತಿಕ ಪರಿಶೀಲನೆಯನ್ನೂ ನಡೆಸಬೇಕು.

ಈ ಪರಿಶೀಲನೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಗಳಿಗೆ ನಿಜವಾಗಿ ಎಷ್ಟು ಹಾನಿಯಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಮಾಹಿತಿಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಬರ ಘೋಷಣೆ ಕುರಿತು ಅಂತಿಮ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಅಕ್ಟೋಬರ್ 31ರೊಳಗೆ ಪರಿಶೀಲನೆ

ಗುಜರಾತ್ ಸರ್ಕಾರದ ಹೇಳಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಖಾರಿಫ್ ಹಂಗಾಮಿನ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ, ಅಂದರೆ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 31ರೊಳಗೆ, ಅಗತ್ಯ ಸಮೀಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ನಡೆಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಯಲಿದೆ.

ಇದರ ನಂತರ ಬೆಳೆ ಹಾನಿಯ ಪ್ರಮಾಣ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ಬರ ಘೋಷಣೆ ಮಾಡಬೇಕೇ ಅಥವಾ ಬೇಡವೇ ಎಂಬ ಬಗ್ಗೆ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಹೀಗಾಗಿ, “ಗುಜರಾತ್‌ನಲ್ಲಿ ಬರ ಘೋಷಣೆಯಾಗಿದೆ” ಎಂದು ಈಗಲೇ ಹೇಳುವುದು ಸರಿಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಬರದ ಆತಂಕವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿದ್ದರೂ, ಅಧಿಕೃತ ಬರ ಘೋಷಣೆ ಇನ್ನೂ ಆಗಿಲ್ಲ.

ರೈತರಿಗಾಗಿ ಸರ್ಕಾರ ಕೈಗೊಂಡಿರುವ ಕ್ರಮಗಳು

ಬರ ಘೋಷಣೆಯ ಅಂತಿಮ ನಿರ್ಧಾರ ಬಾಕಿ ಇದ್ದರೂ, ಮಳೆಯ ಕೊರತೆಯಿಂದ ನಿಂತಿರುವ ಬೆಳೆಗಳಿಗೆ ಹಾನಿಯಾಗದಂತೆ ಕೆಲವು ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ಕೈಗೊಂಡಿದೆ.

ಅದರ ಪ್ರಮುಖ ಕ್ರಮವೆಂದರೆ ಕೃಷಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಪೂರೈಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿರುವುದು.

ಸರ್ಕಾರವು 21 ಜಿಲ್ಲೆಗಳ 132 ತಾಲೂಕು ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಬಳಕೆಯ ವಿದ್ಯುತ್ ಪೂರೈಕೆಯನ್ನು 8 ಗಂಟೆಯಿಂದ 10 ಗಂಟೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ.

ಮಳೆಯ ಕೊರತೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬೋರ್‌ವೆಲ್ ಅಥವಾ ಇತರ ನೀರಾವರಿ ಮೂಲಗಳ ಮೂಲಕ ಬೆಳೆಗಳಿಗೆ ನೀರು ಒದಗಿಸಲು ರೈತರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಸಮಯ ಸಹಾಯವಾಗಬಹುದು.

ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ಮತ್ತು ಅಕ್ಟೋಬರ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಬೇಡಿಕೆ ಮತ್ತು ಪೂರೈಕೆಯ ನಡುವಿನ ಅಂತರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಅಲ್ಪಾವಧಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಖರೀದಿಗೂ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸರ್ಕಾರ ತಿಳಿಸಿದೆ.

ಪಶುಗಳಿಗೆ ಮೇವು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೂ ಗಮನ

ಮಳೆಯ ಕೊರತೆಯ ಪರಿಣಾಮ ಕೃಷಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಪಶುಸಂಗೋಪನೆಯ ಮೇಲೂ ಬೀಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.

ಮಳೆ ಕಡಿಮೆಯಾದಾಗ ಹಸಿರು ಮೇವು ಉತ್ಪಾದನೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಬಹುದು. ಇದರಿಂದ ರೈತರು ತಮ್ಮ ಜಾನುವಾರುಗಳಿಗೆ ಮೇವು ಒದಗಿಸುವಲ್ಲಿ ಸಮಸ್ಯೆ ಎದುರಿಸಬಹುದು.

ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಗುಜರಾತ್ ಸರ್ಕಾರವು ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ರಿಯಾಯಿತಿ ದರದಲ್ಲಿ ಮೇವು ವಿತರಿಸುವ ಅಧಿಕಾರ ನೀಡಿದೆ.

ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಬಳಿ ಸುಮಾರು 402.54 ಲಕ್ಷ ಕಿಲೋಗ್ರಾಂ ಹುಲ್ಲಿನ ದಾಸ್ತಾನು ಇದೆ ಎಂದು ವಿಧಾನಸಭೆಯಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಗಂಭೀರವಾದರೆ ಪಶುಸಂಗೋಪನೆ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ನೆರವಾಗುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿದೆ.

ಗುಜರಾತ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಿತ್ತನೆ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಹೇಗಿದೆ?

ಮಳೆಯ ಕೊರತೆ ಇದ್ದರೂ ಗುಜರಾತ್‌ನಲ್ಲಿ ಖಾರಿಫ್ ಬಿತ್ತನೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡಿಲ್ಲ.

ಆಗಸ್ಟ್ 31, 2026ರ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 80.39 ಲಕ್ಷ ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬಿತ್ತನೆ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿದೆ. ಇದು ರಾಜ್ಯದ ಸರಾಸರಿ ಬಿತ್ತನೆ ಪ್ರದೇಶವಾದ 85.30 ಲಕ್ಷ ಹೆಕ್ಟೇರ್‌ನ ಸುಮಾರು 94.24 ಶೇಕಡಾ ಎಂದು ಸರ್ಕಾರ ತಿಳಿಸಿದೆ.

ಆದರೆ ಬಿತ್ತನೆ ನಡೆದಿರುವುದು ಮಾತ್ರ ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಬೆಳೆಗಳಿಗೆ ಮುಂದಿನ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಮಳೆ ಮತ್ತು ನೀರಾವರಿ ಲಭ್ಯವಾಗುವುದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ.

ಮಳೆ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಮುಂದುವರಿಯದೆ ಇದ್ದರೆ ಈಗಾಗಲೇ ಬಿತ್ತನೆ ಮಾಡಿರುವ ಬೆಳೆಗಳ ಮೇಲೂ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.

ಮಳೆಯ ಕೊರತೆಯ ಪರಿಣಾಮ ರೈತರ ಮೇಲೆ ಹೇಗಿರಬಹುದು?

ಕೃಷಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮಳೆ ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಲಭ್ಯತೆಯ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮಳೆಯ ಕೊರತೆ ರೈತರ ಆದಾಯದ ಮೇಲೆ ನೇರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.

ಮಳೆ ಕಡಿಮೆಯಾದರೆ:

• ಬೆಳೆಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆ ನಿಧಾನವಾಗಬಹುದು.
• ನಿಂತಿರುವ ಬೆಳೆಗಳಿಗೆ ನೀರಿನ ಕೊರತೆ ಉಂಟಾಗಬಹುದು.
• ನೀರಾವರಿ ವೆಚ್ಚ ಹೆಚ್ಚಾಗಬಹುದು.
• ಬೋರ್‌ವೆಲ್ ಮತ್ತು ಇತರ ನೀರಿನ ಮೂಲಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬನೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಬಹುದು.
• ಪಶುಗಳಿಗೆ ಹಸಿರು ಮೇವು ಕೊರತೆಯಾಗಬಹುದು.
• ರೈತರ ಉತ್ಪಾದನಾ ವೆಚ್ಚ ಹೆಚ್ಚಾಗಬಹುದು.
• ಬೆಳೆ ಇಳುವರಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುತ್ತದೆ.

ಆದರೆ ಇವು ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಬೆಳೆ ಪ್ರಕಾರ ಬದಲಾಗಬಹುದು. ಆದ್ದರಿಂದ ಅಂತಿಮ ಬೆಳೆ ಹಾನಿಯ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಸರ್ಕಾರದ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ನಂತರವೇ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯ.

ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳಿಂದ ತಕ್ಷಣ ಬರ ಘೋಷಣೆಗೆ ಒತ್ತಾಯ

ಗುಜರಾತ್ ವಿಧಾನಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಈ ವಿಚಾರ ರಾಜಕೀಯ ಚರ್ಚೆಗೂ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.

ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಶಾಸಕರು ಮಳೆಯ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಹಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ರೈತರು ಸಂಕಷ್ಟದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಸರ್ಕಾರವು ಸಮೀಕ್ಷೆಗಾಗಿ ಕಾಯದೆ ತಕ್ಷಣ ಬರಪೀಡಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಕೆಲವು ಶಾಸಕರ ಪ್ರಕಾರ ಹಲವು ತಾಲೂಕುಗಳಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘಕಾಲದಿಂದ ಮಳೆಯಾಗಿಲ್ಲ. ರೈತರಿಗೆ ತಕ್ಷಣದ ನೆರವು ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸಮೀಕ್ಷೆ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುವವರೆಗೆ ಕಾಯುವುದು ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಬಹುದು ಎಂಬ ವಾದವನ್ನು ಅವರು ಮುಂದಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

ಆಮ್ ಆದ್ಮಿ ಪಕ್ಷದ ಶಾಸಕರೂ ತಕ್ಷಣದ ಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಸರ್ಕಾರದ ನಿಲುವೇನು?

ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳ ಬೇಡಿಕೆಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು, ಬರ ಘೋಷಣೆ ಮಾಡುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮಾನದಂಡಗಳಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ.

ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಕಾರ, ಮಳೆಯ ಕೊರತೆ ಮಾತ್ರ ಬರ ಘೋಷಣೆಗೆ ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಮಳೆ, ಬಿತ್ತನೆ, ಸಸ್ಯಾವರಣ, ಮಣ್ಣಿನ ತೇವಾಂಶ, ಭೂಗರ್ಭಜಲ ಮಟ್ಟ ಮತ್ತು ಬೆಳೆ ಹಾನಿಯಂತಹ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು.

ಈ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ ಖಾರಿಫ್ ಹಂಗಾಮಿನ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಮೀಕ್ಷೆ ನಡೆಸಿ ನಂತರ ಅಂತಿಮ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗುವುದು ಎಂದು ಸರ್ಕಾರ ತಿಳಿಸಿದೆ.

ಮಳೆ ಮತ್ತೆ ಬಂದರೆ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಬದಲಾಗಬಹುದೇ?

ಹೌದು. ಮುಂಗಾರು ಮಳೆಯ ಮುಂದಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಕೂಡ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.

ಭಾರತೀಯ ಹವಾಮಾನ ಇಲಾಖೆ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 12ರಿಂದ ದಕ್ಷಿಣ ಗುಜರಾತ್ ಮತ್ತು ಸೌರಾಷ್ಟ್ರದ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಮಳೆಯ ಚಟುವಟಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸಿದೆ. ಆದರೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಳೆ ಬಂದರೂ ಈಗಾಗಲೇ ಉಂಟಾಗಿರುವ ಮಳೆಯ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಎಲ್ಲ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸರಿಪಡಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಖಚಿತವಾಗಿ ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸೌರಾಷ್ಟ್ರ ಮತ್ತು ಕಚ್ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮಳೆಯ ಕೊರತೆ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಮುಂದಿನ ಮಳೆಯ ಪ್ರಮಾಣ ಮತ್ತು ಅದರ ವಿತರಣೆ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾಗಲಿದೆ.

ಬರ ಘೋಷಣೆಯಾದರೆ ರೈತರಿಗೆ ಏನು ಪ್ರಯೋಜನ?

ಸರ್ಕಾರ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಯಾವುದೇ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಬರಪೀಡಿತ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದರೆ, ಆ ಪ್ರದೇಶದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಪರಿಹಾರ ಮತ್ತು ಪರಿಹಾರಾತ್ಮಕ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ.

ಅಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ನೀರು, ಮೇವು, ಕೃಷಿ ನೆರವು, ಬೆಳೆ ಹಾನಿ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮತ್ತು ಇತರ ಪರಿಹಾರ ಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಬಹುದು.

ಆದರೆ ಯಾವ ರೀತಿಯ ನೆರವು ದೊರೆಯುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಸರ್ಕಾರದ ಅಂತಿಮ ಆದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಅನ್ವಯವಾಗುವ ನಿಯಮಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

ಆದ್ದರಿಂದ ಬರ ಘೋಷಣೆ ಆಗುವ ಮೊದಲು ಅಥವಾ ನಂತರ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡುವ ಯಾವುದೇ ಪರಿಹಾರ ಮೊತ್ತ ಅಥವಾ ಸರ್ಕಾರದ ಯೋಜನೆಗಳ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಅಧಿಕೃತ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು ರೈತರಿಗೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ.

ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮೇಲೂ ಪರಿಣಾಮ

ಮಳೆಯ ಕೊರತೆಯ ಪರಿಣಾಮ ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಗ್ರಾಮೀಣ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಬೆಳೆ ಇಳುವರಿ ಕಡಿಮೆಯಾದರೆ ರೈತರ ಆದಾಯದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಅದರ ಪರಿಣಾಮ ಕೃಷಿ ಕಾರ್ಮಿಕರು, ಪಶುಸಂಗೋಪಕರು, ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಸಣ್ಣ ಉದ್ಯಮಗಳ ಮೇಲೂ ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಬೀಳಬಹುದು.

ಹೀಗಾಗಿ ಬರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವಾಗ ಸರ್ಕಾರವು ಕೇವಲ ಬೆಳೆಗಳನ್ನಷ್ಟೇ ಗಮನಿಸದೆ, ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶದ ಒಟ್ಟಾರೆ ಜೀವನೋಪಾಯದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನೂ ಗಮನಿಸುವುದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ.

ನೀರಿನ ಲಭ್ಯತೆಯೂ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶ

ಬರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಧರಿಸುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ಮತ್ತು ನೀರಾವರಿ ನೀರಿನ ಲಭ್ಯತೆ ಕೂಡ ಪ್ರಮುಖ ವಿಚಾರವಾಗಿದೆ.

ಗುಜರಾತ್ ಸರ್ಕಾರವು ಸದ್ಯ ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ಮತ್ತು ನೀರಾವರಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ನೀರಿನ ಲಭ್ಯತೆ ಇದೆ ಎಂದು ವಿಧಾನಸಭೆಯಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಿದೆ.

ಆದರೆ ಮಳೆ ಮುಂದುವರಿಯದೆ ಇದ್ದರೆ ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಬದಲಾಗಬಹುದು. ಹೀಗಾಗಿ ಜಲಾಶಯಗಳು, ಭೂಗರ್ಭಜಲ ಮಟ್ಟ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ನೀರಿನ ಮೂಲಗಳ ಸ್ಥಿತಿಯ ಮೇಲೂ ನಿರಂತರ ನಿಗಾ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.

ಮುಂದಿನ ನಿರ್ಧಾರ ಏನಾಗಲಿದೆ?

ಮುಂದಿನ ಕೆಲವು ವಾರಗಳು ಗುಜರಾತ್‌ನ ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖವಾಗಲಿವೆ.

ಮುಂಗಾರು ಮಳೆಯ ಪ್ರಮಾಣ, ಮಳೆಯ ವಿತರಣೆ, ನಿಂತಿರುವ ಬೆಳೆಗಳ ಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಲಭ್ಯತೆ ಇವೆಲ್ಲವೂ ಸರ್ಕಾರದ ಮುಂದಿನ ನಿರ್ಧಾರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಲಿವೆ.

ಖಾರಿಫ್ ಹಂಗಾಮಿನ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ ಸರ್ಕಾರ ಸಮೀಕ್ಷೆ ನಡೆಸಿ, ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಭೌತಿಕ ಪರಿಶೀಲನೆ ನಡೆಸಲಿದೆ. ಈ ಮಾಹಿತಿಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಬರ ಘೋಷಣೆ ಅಗತ್ಯವಿದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ರೈತರು ಏನು ಮಾಡಬೇಕು?

ಮಳೆಯ ಕೊರತೆಯಿಂದ ತೊಂದರೆಗೊಳಗಾಗಿರುವ ರೈತರು ತಮ್ಮ ಬೆಳೆಗಳ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದು ಉಪಯುಕ್ತ.

ಬೆಳೆ ಹಾನಿ ಕಂಡುಬಂದರೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಕೃಷಿ ಇಲಾಖೆ, ಕಂದಾಯ ಇಲಾಖೆ ಅಥವಾ ಸಂಬಂಧಿತ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಂದ ಅಧಿಕೃತ ಮಾಹಿತಿ ಪಡೆಯಬೇಕು.

ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಯಾವುದೇ ಪರಿಹಾರ ಅಥವಾ ಬೆಳೆ ಹಾನಿ ಸಮೀಕ್ಷೆ ಕುರಿತು ಸೂಚನೆ ಬಂದರೆ, ಸ್ಥಳೀಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಮೂಲಕ ಸರಿಯಾದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಂಡು ಮುಂದುವರಿಯಬೇಕು.

ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡುವ ಪರಿಶೀಲಿಸದ ಪರಿಹಾರ ಮೊತ್ತ, ಅರ್ಜಿ ದಿನಾಂಕ ಅಥವಾ ಯೋಜನೆಗಳ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನಂಬುವ ಮೊದಲು ಅಧಿಕೃತ ಸರ್ಕಾರಿ ಮೂಲಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯ.

ಗುಜರಾತ್‌ನಲ್ಲಿ ಬರದ ಕುರಿತು ಅಂತಿಮ ನಿರ್ಧಾರ ಯಾವಾಗ?

ಸದ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ನಿಲುವಿನ ಪ್ರಕಾರ ಖಾರಿಫ್ ಹಂಗಾಮಿನ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ ಸಮೀಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ನಡೆಸಿ, ಅದರ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಅಂದರೆ, ಈಗಲೇ ಗುಜರಾತ್‌ನಲ್ಲಿ ಬರ ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

ಪ್ರಸ್ತುತ ರಾಜ್ಯದ ಕೆಲವು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಳೆಯ ಕೊರತೆ ಗಂಭೀರವಾಗಿರುವುದು ಸರ್ಕಾರದ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ವರದಿಗಳಿಂದ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಅಧಿಕೃತ ಬರ ಘೋಷಣೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಇನ್ನೂ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿಲ್ಲ.

ಕೊನೆ ಮಾತು

ಗುಜರಾತ್‌ನಲ್ಲಿ ಈ ವರ್ಷದ ಮುಂಗಾರು ಮಳೆಯ ವಿತರಣೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಅಸಮಾನವಾಗಿದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಗುಜರಾತ್‌ನ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಮಳೆಯಾಗಿದ್ದರೆ, ಕಚ್ ಮತ್ತು ಸೌರಾಷ್ಟ್ರದ ಹಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮಳೆಯ ಕೊರತೆ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ.

ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ ರೈತರಲ್ಲಿ ಆತಂಕ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದು, ಮಳೆಯ ಕೊರತೆಯಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಬರಪೀಡಿತ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿ ತಕ್ಷಣ ಪರಿಹಾರ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂಬ ಬೇಡಿಕೆಗಳು ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿವೆ.

ಆದರೆ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ಬರ ಘೋಷಣೆಯನ್ನು ಕೇವಲ ಮಳೆಯ ಪ್ರಮಾಣದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ. ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಬರ ನಿರ್ವಹಣಾ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಮಳೆ, ಬಿತ್ತನೆ, ಬೆಳೆಗಳ ಸ್ಥಿತಿ, ಮಣ್ಣಿನ ತೇವಾಂಶ, ಭೂಗರ್ಭಜಲ ಮತ್ತು ಬೆಳೆ ಹಾನಿಯಂತಹ ಹಲವು ಅಂಶಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಖಾರಿಫ್ ಹಂಗಾಮಿನ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಸಮೀಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಭೌತಿಕ ಪರಿಶೀಲನೆಯ ನಂತರವೇ ಅಂತಿಮ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಹೀಗಾಗಿ ಸದ್ಯದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಗುಜರಾತ್‌ನಲ್ಲಿ ಬರದ ಆತಂಕವಿದೆ, ಆದರೆ ಅಧಿಕೃತ ಬರ ಘೋಷಣೆ ಇನ್ನೂ ಆಗಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಅಂಶವಾಗಿದೆ. ಮುಂದಿನ ಮಳೆ ಮತ್ತು ಖಾರಿಫ್ ಬೆಳೆಗಳ ಸ್ಥಿತಿ ಸರ್ಕಾರದ ಮುಂದಿನ ನಿರ್ಧಾರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಲಿದೆ.