If your mobile is lost : ಮೊಬೈಲ್ ಕಳೆದುಹೋದರೆ ತಕ್ಷಣ ಮಾಡಬೇಕಾದ 10 ಕೆಲಸಗಳು: ನಿಮ್ಮ ಡೇಟಾ ಮತ್ತು ಹಣವನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿಡಲು ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ
ಇಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್ ಕೇವಲ ಕರೆ ಮಾಡುವ ಸಾಧನವಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಫೋಟೋಗಳು, Videos, Contacts, WhatsApp Chats, Email, Social Media Accounts, ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಮಾಹಿತಿ, UPI Apps, Documents ಮತ್ತು ಹಲವು ಪ್ರಮುಖ ಮಾಹಿತಿಗಳು Smartphoneನಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿರುತ್ತವೆ.
ಹೀಗಾಗಿ ಮೊಬೈಲ್ ಕಳೆದುಹೋದಾಗ ಸಮಸ್ಯೆ ಕೇವಲ ಒಂದು Device ಕಳೆದುಕೊಂಡಿರುವುದಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. Phoneನಲ್ಲಿ Password ಇಲ್ಲದೆ Access ಸಿಕ್ಕರೆ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮಾಹಿತಿಯ ದುರುಪಯೋಗವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯೂ ಇರುತ್ತದೆ. SIM Card ಬಳಸಿ OTP ಪಡೆಯುವ ಪ್ರಯತ್ನವೂ ನಡೆಯಬಹುದು.
ಆದ್ದರಿಂದ ಮೊಬೈಲ್ ಕಳೆದುಹೋದ ತಕ್ಷಣ ಗಾಬರಿಯಾಗುವುದಕ್ಕಿಂತ, ಕ್ರಮಬದ್ಧವಾಗಿ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯ.
ನಿಮ್ಮ Android Phone ಅಥವಾ iPhone ಕಳೆದುಹೋದರೆ, ಕೆಳಗಿನ 10 ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ಬೇಗ ಕೈಗೊಳ್ಳಿ.
1. ಮೊದಲು ನಿಮ್ಮ ಮೊಬೈಲ್ ಅನ್ನು Locate ಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿ
ಮೊಬೈಲ್ ಕಳೆದುಹೋಗಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿದ ತಕ್ಷಣ ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ Phone ಎಲ್ಲಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿ.
Android Phone ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರೆ Googleನ Device Finding ಸೇವೆಯ ಮೂಲಕ ನಿಮ್ಮ Google Accountಗೆ ಸಂಪರ್ಕಗೊಂಡಿರುವ Deviceನ Location, Battery Status ಮತ್ತು ಇತರ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಬಹುದು.
Phone Internetಗೆ ಸಂಪರ್ಕಗೊಂಡಿದ್ದರೆ ಅದರ Location ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.
Phone ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದರೆ Ring ಮಾಡುವ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು. Silent Modeನಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ Phone ಅನ್ನು Ring ಮಾಡಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಬಹುದು.
ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ನೀವು Restaurant, Bus, Auto, Office ಅಥವಾ ಮನೆಯಲ್ಲೇ Phone ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದರೆ ಮೊದಲು Ring ಮಾಡಿ ಹುಡುಕಬಹುದು.
ಆದರೆ Location ಬೇರೆ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮನೆಯಲ್ಲಿದೆ ಅಥವಾ ಅಪರಿಚಿತ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ಕಂಡುಬಂದರೆ ಒಬ್ಬರೇ ಹೋಗಿ Phone ಮರಳಿ ಪಡೆಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವುದು ಸೂಕ್ತವಲ್ಲ.
ನಿಮ್ಮ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮೊದಲ ಆದ್ಯತೆ.
2. Phone ಅನ್ನು ತಕ್ಷಣ Lock ಮಾಡಿ
Phone ಎಲ್ಲಿದೆ ಎಂಬುದು ಗೊತ್ತಾಗದಿದ್ದರೆ ಮುಂದಿನ ಪ್ರಮುಖ ಹೆಜ್ಜೆ Device ಅನ್ನು Lock ಮಾಡುವುದು.
Find My Device ಅಥವಾ Appleನ Find My ಸೇವೆಯಂತಹ ಅಧಿಕೃತ Device Management ಆಯ್ಕೆಗಳ ಮೂಲಕ Phone ಅನ್ನು Lock ಮಾಡುವ ಆಯ್ಕೆ ಲಭ್ಯವಿದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು.
Phone Lock ಮಾಡಿದಾಗ Deviceನಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ Personal Dataಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ Access ಸಿಗದಂತೆ ರಕ್ಷಣೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ.
ಕೆಲವು ಸೇವೆಗಳಲ್ಲಿ Lock Screen ಮೇಲೆ Contact Number ಅಥವಾ Message ತೋರಿಸುವ ಆಯ್ಕೆಯೂ ಇರಬಹುದು.
ಉದಾಹರಣೆಗೆ:
“ಈ Phone ಕಳೆದುಹೋಗಿದೆ. ದಯವಿಟ್ಟು ಈ ಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಕರೆ ಮಾಡಿ.”
ಎಂಬಂತಹ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಹಾಕಬಹುದು.
ಆದರೆ Lock Screenನಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಸಂಪೂರ್ಣ Address, ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮಾಹಿತಿ ಅಥವಾ ಇತರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ವಿವರಗಳನ್ನು ಹಾಕಬೇಡಿ.
3. SIM Card ಅನ್ನು Block ಅಥವಾ Suspend ಮಾಡಿ
ಮೊಬೈಲ್ ಕಳೆದುಹೋದಾಗ SIM Card ಸುರಕ್ಷತೆ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ.
ನಿಮ್ಮ SIMನಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ Mobile Number ಇರುತ್ತದೆ. ಇದೇ Numberಗೆ OTPಗಳು ಬರಬಹುದು. Banking, UPI, Email Recovery ಮತ್ತು Social Media Accountsಗಳಿಗೂ ಈ Number ಸಂಪರ್ಕಗೊಂಡಿರಬಹುದು.
ಆದ್ದರಿಂದ Phone ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಖಚಿತವಾದರೆ ನಿಮ್ಮ Telecom Operator ಅನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ SIM ಅನ್ನು Block ಅಥವಾ Suspend ಮಾಡುವ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಿ.
ನಂತರ ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೆ ಅದೇ Mobile Numberಗೆ Replacement SIM ಪಡೆಯಬಹುದು.
SIM Block ಮಾಡುವಾಗ Telecom Operator ನಿಮ್ಮ ಗುರುತಿನ ಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ಕೆಲವು ವಿವರಗಳನ್ನು ಕೇಳಬಹುದು.
ಈ ಕಾರಣದಿಂದ ನಿಮ್ಮ Telecom Providerನ ಅಧಿಕೃತ Customer Care ಅಥವಾ ಅಧಿಕೃತ Store ಮೂಲಕವೇ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದು ಉತ್ತಮ.
ಅಪರಿಚಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ನೀಡುವ Customer Care Numbers ಅಥವಾ Social Media ಮೂಲಕ ಸಿಗುವ ಅನುಮಾನಾಸ್ಪದ Links ಬಳಸಬೇಡಿ.
4. Google Account ಅಥವಾ Apple Account ಅನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತಗೊಳಿಸಿ
ಮೊಬೈಲ್ ಕಳೆದುಹೋದ ನಂತರ ನಿಮ್ಮ ಮುಖ್ಯ Email Account ಅನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತಗೊಳಿಸುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯ.
Android Phone ಆಗಿದ್ದರೆ Google Account ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಅದೇ Account ಮೂಲಕ Gmail, Google Photos, Drive, Contacts ಮತ್ತು ಇತರ Servicesಗೆ Access ಇರಬಹುದು.
ನಿಮ್ಮ Google Accountನಲ್ಲಿ Security Settings ಪರಿಶೀಲಿಸಿ.
ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೆ Password ಬದಲಾಯಿಸಿ ಮತ್ತು ನಿಮ್ಮ Accountಗೆ ಸಂಪರ್ಕಗೊಂಡಿರುವ Devices ಹಾಗೂ Sessions ಪರಿಶೀಲಿಸಿ.
ನಿಮಗೆ ಅನುಮಾನಾಸ್ಪದ Device ಅಥವಾ Session ಕಂಡುಬಂದರೆ ಅದನ್ನು Sign Out ಮಾಡುವ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ.
iPhone ಬಳಕೆದಾರರು ತಮ್ಮ Apple Account ಮತ್ತು Find My ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು.
Password ಬದಲಾಯಿಸುವಾಗ ಹೊಸ Password ಬಲವಾದದ್ದಾಗಿರಲಿ. ಒಂದೇ Password ಅನ್ನು ಹಲವು Accountsಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುವುದು ಉತ್ತಮ.
5. UPI Apps ಮತ್ತು Banking Accountsಗಳನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತಗೊಳಿಸಿ
ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವಾದ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು.
ಇಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕ ಜನರು ಮೊಬೈಲ್ ಮೂಲಕ UPI ಪಾವತಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. Phone ಕಳೆದುಹೋದಾಗ UPI Apps, Banking Apps ಮತ್ತು SMS OTPಗಳ ಸುರಕ್ಷತೆ ಬಗ್ಗೆ ತಕ್ಷಣ ಗಮನ ಹರಿಸಬೇಕು.
ಮೊದಲು ನಿಮ್ಮ Bankನ ಅಧಿಕೃತ Customer Careಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ತಿಳಿಸಿ.
ನಿಮ್ಮ Bank Accountಗೆ Mobile Number ಸಂಪರ್ಕಗೊಂಡಿದ್ದರೆ, Phone ಮತ್ತು SIM ಕಳೆದುಹೋಗಿರುವುದನ್ನು ತಿಳಿಸಿ ಅಗತ್ಯ ಸುರಕ್ಷತಾ ಕ್ರಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಬ್ಯಾಂಕ್ನಿಂದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಪಡೆಯಿರಿ.
UPI PIN ಯಾರಿಗೂ ಹೇಳಬೇಡಿ.
Bank Employee ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡು ಯಾರಾದರೂ ಕರೆ ಮಾಡಿ OTP, UPI PIN, Card Number, CVV ಅಥವಾ Password ಕೇಳಿದರೆ ಯಾವುದೇ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನೀಡಬೇಡಿ.
ನಿಜವಾದ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಎಂಬುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳದೇ ಯಾವುದೇ Screen Sharing App ಅಥವಾ Remote Access App Install ಮಾಡಬೇಡಿ.
6. WhatsApp ಮತ್ತು Social Media Accountsಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ
ನಿಮ್ಮ Phoneನಲ್ಲಿ WhatsApp, Instagram, Facebook, Telegram ಅಥವಾ ಇತರ Social Media Apps Login ಆಗಿದ್ದರೆ ಅವುಗಳ ಸುರಕ್ಷತೆಯನ್ನೂ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ.
WhatsAppನಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ Accountಗೆ ಹೊಸ Device ಸಂಪರ್ಕಗೊಂಡಿದೆಯೇ ಎಂದು ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು ಮುಖ್ಯ.
SIM ಅನ್ನು Block ಮಾಡಿದ ನಂತರ Replacement SIM ಪಡೆದು ನಿಮ್ಮ Number ಮೂಲಕ WhatsApp Account ಅನ್ನು ಮತ್ತೆ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ Register ಮಾಡಬಹುದು.
ಇತರ Social Media Accountsಗಳಲ್ಲಿಯೂ Login Sessions ಪರಿಶೀಲಿಸಿ.
ಅಪರಿಚಿತ Device ಅಥವಾ Locationನಿಂದ Login ಕಂಡುಬಂದರೆ Password ಬದಲಾಯಿಸಿ ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೆ ಆ Session ಅನ್ನು Log Out ಮಾಡಿ.
Two-Factor Authentication ಲಭ್ಯವಿದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ಬಳಸುವುದು ಉತ್ತಮ.
7. Police Complaint ಅಥವಾ Lost Report ದಾಖಲಿಸಿ
ಮೊಬೈಲ್ ಸಿಗದಿದ್ದರೆ ಪೊಲೀಸ್ ದೂರು ಅಥವಾ Lost Report ದಾಖಲಿಸುವುದು ಮುಖ್ಯ.
ದೂರು ನೀಡುವಾಗ ನಿಮ್ಮ Phoneನ:
- Brand
- Model
- Mobile Number
- IMEI Number
- ಖರೀದಿ ವಿವರ
- ಕಳೆದುಹೋದ ದಿನಾಂಕ
- ಕಳೆದುಹೋದ ಸ್ಥಳ
- Phoneನ ಬಣ್ಣ
- ಇತರ ಗುರುತಿಸಬಹುದಾದ ವಿವರಗಳು
ಇದ್ದರೆ ಒದಗಿಸಬಹುದು.
IMEI Number ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಉಪಯುಕ್ತವಾದ ಗುರುತಿನ ಸಂಖ್ಯೆ.
ನಿಮ್ಮ Phoneನ Box, Bill ಅಥವಾ Purchase Invoiceನಲ್ಲಿ IMEI Number ಇರಬಹುದು. Dual SIM Phone ಆಗಿದ್ದರೆ ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು IMEI Numbers ಇರಬಹುದು.
ಈ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ದಾಖಲಿಸಿಕೊಂಡಿರುವುದು ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಹಾಯವಾಗಬಹುದು.
8. IMEI Number ಅನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ
IMEI ಎಂದರೆ ಮೊಬೈಲ್ Device ಅನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಬಳಸುವ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಂಖ್ಯೆ.
Phone ನಿಮ್ಮ ಕೈಯಲ್ಲಿಲ್ಲದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ IMEI Number ಹುಡುಕಲು Phone Box ಅಥವಾ Purchase Bill ಸಹಾಯ ಮಾಡಬಹುದು.
ಕೆಲವು Devicesನಲ್ಲಿ IMEI Number Account ಅಥವಾ Device Information ಮೂಲಕವೂ ಲಭ್ಯವಿರಬಹುದು.
ಮೊಬೈಲ್ ಕಳೆದುಹೋದ ನಂತರ IMEI Number ಪೊಲೀಸ್ ದೂರು ಮತ್ತು ಅಧಿಕೃತ Device Blocking ಅಥವಾ Tracking ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಗತ್ಯವಾಗಬಹುದು.
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕಳೆದುಹೋದ ಅಥವಾ ಕಳುವಾದ Mobile Devices ಕುರಿತು CEIR ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ IMEI ಆಧಾರಿತ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇದೆ.
ಆದ್ದರಿಂದ IMEI Number ಅನ್ನು ಈಗಲೇ Note ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಸುರಕ್ಷಿತ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದು ಉತ್ತಮ ಅಭ್ಯಾಸ.
9. Phoneನಲ್ಲಿ Personal Data ಹೆಚ್ಚು ಇದ್ದರೆ Remote Erase ಪರಿಗಣಿಸಿ
Phone ಮರಳಿ ಸಿಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಕಡಿಮೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದರೆ Remote Erase ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಸುರಕ್ಷತಾ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಬಹುದು.
Android ಮತ್ತು iPhone ಎರಡರಲ್ಲಿಯೂ ಅಧಿಕೃತ Device Finding Services ಮೂಲಕ ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ Device Data ಅನ್ನು Remote ಆಗಿ Erase ಮಾಡುವ ಆಯ್ಕೆ ಲಭ್ಯವಿರುತ್ತದೆ.
ಆದರೆ ಇದನ್ನು ಮಾಡುವ ಮೊದಲು ಒಂದು ವಿಷಯವನ್ನು ಗಮನಿಸಬೇಕು.
Remote Erase ಮಾಡಿದ ನಂತರ Phoneನ Location ಅಥವಾ Device Managementಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೆಲವು ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳು ಬದಲಾಗಬಹುದು. ಆದ್ದರಿಂದ ನಿಮ್ಮ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಈ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ಬಳಸಬೇಕು.
Phoneನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ Personal Data ಇದ್ದರೆ Data Securityಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುವುದು ಸೂಕ್ತ.
ಮುಖ್ಯವಾಗಿ, Phone ಕಳೆದುಹೋಗಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿದ ತಕ್ಷಣವೇ ತುರ್ತಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ Data Delete ಮಾಡುವ ಬದಲು ಮೊದಲು Device Locate ಮತ್ತು Lock ಆಯ್ಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು ಉತ್ತಮ.
10. ನಿಮ್ಮ ಪ್ರಮುಖ Accountsಗಳ Passwordಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿ
Phone ಕಳೆದುಹೋದ ನಂತರ ನಿಮ್ಮ ಪ್ರಮುಖ Online Accountsಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ.
ಉದಾಹರಣೆಗೆ:
- Gmail
- Microsoft Account
- Social Media Accounts
- Shopping Accounts
- Cloud Storage
- Banking Services
- Other Important Apps
ಇವುಗಳಲ್ಲಿ Login ಆಗಿರುವ Devices ಮತ್ತು Security Sessions ಪರಿಶೀಲಿಸಿ.
ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೆ Password ಬದಲಾಯಿಸಿ.
ಒಂದೇ Password ಅನ್ನು ಹಲವು Accountsಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪ್ರಮುಖ Accountಗೂ ವಿಭಿನ್ನ Password ಬಳಸುವ ಅಭ್ಯಾಸ ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳಿ.
Password Manager ಬಳಸುವುದು ಕೂಡ ಸಹಾಯ ಮಾಡಬಹುದು.
ಮೊಬೈಲ್ ಕಳೆದುಹೋದಾಗ ಯಾವ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಯಾರಿಗೂ ಕೊಡಬಾರದು?
Phone ಕಳೆದುಹೋದ ನಂತರ ನಿಮಗೆ ಕರೆ ಮಾಡಿ “ನಿಮ್ಮ Phone ಸಿಕ್ಕಿದೆ” ಎಂದು ಯಾರಾದರೂ ಹೇಳಬಹುದು.
ಅಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ವಹಿಸಿ.
ಯಾರಾದರೂ:
- OTP
- UPI PIN
- ATM PIN
- Credit ಅಥವಾ Debit Card CVV
- Internet Banking Password
- Google Account Password
- Verification Code
ಕೇಳಿದರೆ ಯಾವುದೇ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನೀಡಬೇಡಿ.
“ನಿಮ್ಮ Phone ಅನ್ನು Unlock ಮಾಡಲು OTP ಬೇಕು” ಅಥವಾ “Location ನೋಡಲು ಈ App Install ಮಾಡಿ” ಎಂಬ ಮಾತುಗಳನ್ನು ನಂಬಬೇಡಿ.
Phone ಕಳೆದುಹೋದ ಸಂದರ್ಭವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು Cyber Fraud ಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುವುದರಿಂದ, ಅಪರಿಚಿತ ಕರೆಗಳು ಮತ್ತು Links ಬಗ್ಗೆ ವಿಶೇಷ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಅಗತ್ಯ.
Phone ಸಿಕ್ಕಿದೆ ಎಂದು Location ತೋರಿಸಿದರೆ ಏನು ಮಾಡಬೇಕು?
Find My Device ಅಥವಾ ಇತರ ಅಧಿಕೃತ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ Phoneನ Location ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರೆ ತಕ್ಷಣ ಆ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಡಿ.
Phone ನಿಮ್ಮ ಪರಿಚಿತ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿದ್ದರೆ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಹುಡುಕಬಹುದು.
ಆದರೆ ಅಪರಿಚಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮನೆ, ಖಾಸಗಿ ಸ್ಥಳ ಅಥವಾ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ Location ತೋರಿಸಿದರೆ ಪೊಲೀಸ್ ಸಹಾಯ ಪಡೆಯುವುದು ಉತ್ತಮ.
Phoneನ Location ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಹಳೆಯದಾಗಿರಬಹುದು ಅಥವಾ ನಿಖರವಾಗಿರದೇ ಇರಬಹುದು.
ಹೀಗಾಗಿ Mapನಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ Location ಅನ್ನು ನೋಡಿ ಯಾರನ್ನಾದರೂ ನೇರವಾಗಿ ಆರೋಪಿಸುವುದು ಸೂಕ್ತವಲ್ಲ.
Phone ಕಳೆದುಹೋಗುವ ಮುನ್ನ ಮಾಡಬೇಕಾದ ಸುರಕ್ಷತಾ ಕ್ರಮಗಳು
ಮೊಬೈಲ್ ಕಳೆದುಹೋದ ನಂತರ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕಿಂತ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಸುರಕ್ಷತಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಇನ್ನೂ ಉತ್ತಮ.
Screen Lock ಬಳಸಿ
PIN, Password ಅಥವಾ Biometrics ಮೂಲಕ Screen Lock ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ.
ಸರಳವಾದ 1234 ಅಥವಾ ಜನ್ಮ ದಿನಾಂಕದಂತಹ ಸುಲಭವಾಗಿ ಊಹಿಸಬಹುದಾದ PINಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿ.
Find My Device ಅಥವಾ Find My ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿ
Android ಬಳಕೆದಾರರು Googleನ Device Finding ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಬಹುದು.
iPhone ಬಳಕೆದಾರರು Find My ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
IMEI Number Note ಮಾಡಿ
Phone Box ಅಥವಾ Billನಲ್ಲಿ IMEI Number ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ದಾಖಲಿಸಿ.
Backup ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಿ
Photos, Contacts, Documents ಮತ್ತು ಇತರ ಮುಖ್ಯ Dataಗೆ ನಿಯಮಿತವಾಗಿ Backup ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಿ.
Two-Factor Authentication ಬಳಸಿ
ಮುಖ್ಯ Accountsಗಳಿಗೆ 2FA ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸುವುದು Account Security ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಬಹುದು.
Banking Alerts ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿರಲಿ
Bank Accountನಲ್ಲಿ SMS ಅಥವಾ App Notifications ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿದ್ದರೆ ಅನುಮಾನಾಸ್ಪದ Transaction ಕಂಡುಬಂದಾಗ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಗಮನಿಸಬಹುದು.
ಮೊಬೈಲ್ ಕಳೆದುಹೋದ ನಂತರ ಹಣ ಕಳೆದುಹೋಗದಂತೆ ಹೇಗೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ವಹಿಸಬೇಕು?
Phoneನಲ್ಲಿ UPI ಮತ್ತು Banking Apps ಇದ್ದರೆ ಹಣಕಾಸಿನ ಸುರಕ್ಷತೆ ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯ.
ಮೊದಲಿಗೆ ನಿಮ್ಮ Bankಗೆ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿ.
ಅನುಮಾನಾಸ್ಪದ Transaction ಕಂಡುಬಂದರೆ ತಕ್ಷಣ ಬ್ಯಾಂಕ್ನ ಅಧಿಕೃತ ಮಾರ್ಗದ ಮೂಲಕ Report ಮಾಡಿ.
UPI PIN, OTP ಅಥವಾ Card Details ಯಾರೊಂದಿಗೂ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಬೇಡಿ.
ಯಾರಾದರೂ “ನಿಮ್ಮ ಹಣ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿಡಲು ಈ QR Code Scan ಮಾಡಿ” ಎಂದು ಹೇಳಿದರೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ವಹಿಸಿ.
QR Code Scan ಮಾಡುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹಣ ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ. Payment Request ಅನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನೀವು ಹಣ ಕಳುಹಿಸಬಹುದು.
ಹೀಗಾಗಿ UPI ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ Screen ಮೇಲೆ ಕಾಣುವ ವಿವರಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸದೆ ಯಾವುದೇ Payment ಅನ್ನು Approve ಮಾಡಬೇಡಿ.
ಮೊಬೈಲ್ ಸಿಕ್ಕರೆ ಮತ್ತೆ ಏನು ಮಾಡಬೇಕು?
Phone ನಂತರ ಮರಳಿ ಸಿಕ್ಕರೆ ತಕ್ಷಣ ಎಲ್ಲಾ Security Settings ಪರಿಶೀಲಿಸಿ.
ನೀವು Password ಬದಲಾಯಿಸಿದ್ದರೆ ಹೊಸ Password ಬಳಸಿ Login ಮಾಡಿ.
Google Account ಅಥವಾ Apple Accountನಲ್ಲಿ ಅಪರಿಚಿತ Device Login ಕಂಡುಬಂದಿದೆಯೇ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ.
Banking ಮತ್ತು UPI Appsಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಅನುಮಾನಾಸ್ಪದ Transaction ಆಗಿದೆಯೇ ನೋಡಿ.
Phone Lock Settings ಸರಿಯಾಗಿದೆಯೇ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ.
Phone ಯಾರಾದರೂ ಬಳಸಿರುವ ಅನುಮಾನವಿದ್ದರೆ ಮುಖ್ಯ Accountsಗಳ Passwordಗಳನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಬದಲಾಯಿಸುವುದು ಉತ್ತಮ.
ಮೊಬೈಲ್ ಕಳೆದುಹೋದಾಗ ಮಾಡಬೇಕಾದ 10 ಕೆಲಸಗಳ Quick Checklist
ಮೊಬೈಲ್ ಕಳೆದುಹೋದ ತಕ್ಷಣ ಈ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ನೆನಪಿನಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ:
1. Phone ಅನ್ನು Locate ಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿ.
2. Device ಅನ್ನು Remote ಆಗಿ Lock ಮಾಡಿ.
3. SIM Card ಅನ್ನು Block ಅಥವಾ Suspend ಮಾಡಿ.
4. Google ಅಥವಾ Apple Account ಸುರಕ್ಷಿತಗೊಳಿಸಿ.
5. Bank ಮತ್ತು UPI ಸುರಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ.
6. WhatsApp ಮತ್ತು Social Media Accounts ಪರಿಶೀಲಿಸಿ.
7. Police Complaint ಅಥವಾ Lost Report ದಾಖಲಿಸಿ.
8. IMEI Number ಸಿದ್ಧವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ.
9. ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೆ Remote Data Erase ಪರಿಗಣಿಸಿ.
10. ಪ್ರಮುಖ Accountsಗಳ Passwordಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿ.
ಈ ಹತ್ತು ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ಬೇಗ ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ಕಳೆದುಹೋದ Phoneನಿಂದ ಉಂಟಾಗಬಹುದಾದ ಕೆಲವು ಸುರಕ್ಷತಾ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಸಹಾಯವಾಗಬಹುದು.
ಕೊನೆಯ ಮಾತು
ಮೊಬೈಲ್ ಕಳೆದುಹೋದಾಗ ಗಾಬರಿಯಾಗುವುದು ಸಹಜ. ಆದರೆ ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆತಂಕಕ್ಕಿಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಮತ್ತು ಸರಿಯಾದ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದು ಹೆಚ್ಚು ಮುಖ್ಯ.
ಮೊದಲು Phone Locate ಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿ. ನಂತರ Device Lock ಮಾಡಿ. Phone ಸಿಗದಿದ್ದರೆ SIM ಅನ್ನು Block ಅಥವಾ Suspend ಮಾಡುವ ಬಗ್ಗೆ Telecom Operator ಅನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ. ನಿಮ್ಮ Google ಅಥವಾ Apple Account, WhatsApp, Social Media, Banking ಮತ್ತು UPI Accountsಗಳ ಸುರಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ.
ಅದಾದ ನಂತರ Police Complaint ಅಥವಾ Lost Report ದಾಖಲಿಸಿ ಮತ್ತು IMEI Number ಅನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಲಭ್ಯವಿರುವ ಅಧಿಕೃತ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಿ.
ಮುಖ್ಯವಾಗಿ, ಯಾರಾದರೂ Phone ಸಿಕ್ಕಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡು OTP, Password, UPI PIN ಅಥವಾ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವಿವರಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದರೆ ಯಾವುದೇ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನೀಡಬೇಡಿ.
ಮೊಬೈಲ್ ಕಳೆದುಹೋಗುವ ಮುನ್ನವೇ Screen Lock, Device Finding, Backup, Two-Factor Authentication ಮತ್ತು IMEI Number ಮುಂತಾದ ಸುರಕ್ಷತಾ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿಕೊಂಡರೆ ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ನಷ್ಟವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.
ಮೊಬೈಲ್ ಕಳೆದುಹೋದಾಗ Phoneಗಿಂತ ಮುಖ್ಯವಾದದ್ದು ನಿಮ್ಮ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸಿನ ಸುರಕ್ಷತೆ. ಆದ್ದರಿಂದ Device ಮರಳಿ ಪಡೆಯುವ ಪ್ರಯತ್ನದ ಜೊತೆಗೆ ನಿಮ್ಮ Accounts ಮತ್ತು SIM ಅನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತಗೊಳಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಮೊದಲ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಿ.